Słowo szukane:  
Lub:

Grecja / Kreta - informacje praktyczne
Stan: czerwiec 2002. Zastrzegamy sobie możliwość zmian.

Witamy na Krecie

Kreta leży w basenie Morza Śródziemnego, w prawie jednakowej odległości od kontynentów Azji, Europy i Afryki. Jej powierzchnia wynosi 8300 km. Ma wydłużony ksztalt, jej długość to 250 km, natomiast szerokość nie przekracza 60 km. W największym przewężeniu - przesmyk Hierapetra - ma szerokość zaledwie kilkunastu kilometrów.

Bogactwa Krety Plaże, góry, wąwozy
Najpiękniejsze plaże Krety znajdują się na północnym wybrzeżu. Niemal wszystkie leżą w pobliżu starych wiosek rybackich lub małych miasteczek portowych. Agios Nikolaos, Malia, Chersonissos czy Rethymnon - we wszystkich tych miejscowościach, mimo dużego ruchu turystycznego, udało się utrzymać typową dla Krety atmosferę. Krajobraz wyspy zdominowany jest przez trzy potężne pasma górskie. Na wschodzie położone są góry Dikti, których szczyty sięgają 2148 m n. p. m. Otaczają żyzną wyżynę Lasithi tworzącą rolnicze centrum wyspy. Dobrze rozbudowana sieć wodociągów gwarantuje udane zbiory i zapewnia mieszkańcom wiosek dostatnie życie. Po objechaniu wyżyny można dostać się w region gór. Do jaskini Dikti wiodą w dół śliskie, wilgotne stopnie. Według mitów na samym jej dole narodził się ojciec wszystkich bogów, Zeus.
W centrum Krety znajduje się szczyt Ida. Do dnia dzisiejszego masyw pilnie strzeże swoich tajemnic, a na szczyt (2456 m) nie prowadzi żaden szlak. Piękno Idy znają tylko samotni wędrowcy i miejscowi pasterze.
Najbardziej uczęszczanym masywem górskim Krety jest Lefka Ori. Te niezalesione, zbudowane z jasnoszarego kamienia góry oferują turystom dodatkową atrakcję - najdłuższy (18 km) i najgłębszy wąwóz w Europie - Samaria. Rozpoczynając wędrówkę od równiny Omalos, gdzie znajduje się wejście do wąwozu, i idąc dalej aż do Agia Roumeli, można podziwiać niespotykane nigdzie indziej widoki. Strome ściany sięgające miejscami 600 m zbiegają się ze sobą na odległość zaledwie kilku metrów. Spacer wąwozem bez wątpienia stanie się dla Państwa jednym z najpiękniejszych wspomnień z pobytu na Krecie.

Najpiękniejsze miasta Chania, Rethymnon i Heraklion
W Heraklionie zwiedzanie miasta najlepiej rozpocząć od obejrzenia twierdzy. Pochodzi ona z czasów panowania Wenecjan, którzy objęli wyspę w posiadanie w latach 1204-1669. Z odrestaurowanej twierdzy rozciąga się widok na miasto i port. W poszukiwaniu turystycznych atrakcji miasta można przespacerować się w górę aż do fontanny Morosini. W kawiarenkach skupionych wokół niej gromadzą się zwiedzający z całego świata. Nieopodal znajduje się targ. Pod kolorowymi markizami piętrzą się na straganach soczyste owoce i warzywa. Można tutaj również kupić artykuły gospodarstwa domowego.
Równie kolorowo wygląda hala targowa w Chanii, gdzie sprzedawcy otoczeni są piramidami pomarańczy i ścianami oliwek. Obserwowanie kupujących i sprzedających tutaj to prawdziwa przyjemność.
Udając się z hali w kierunku portu lub zwiedzając w Rethymnonie okolice portu, trafia się do labiryntu ulic i uliczek. Tutaj mają swoje zakłady i sklepiki rzemieślnicy: szewcy, stolarze i krawcy. Strzeliste minarety meczetów są pamiątką po okresie panowania Turków, którzy rządzili wyspą aż do roku 1898.

Siła tradycji Wioski na Krecie
Zwiedzanie wnętrza wyspy daje pojęcie o stopniu rozwoju gospodarczego tego regionu. Większość Kreteńczyków mieszka na wsi i uprawia rolę. Turyści, którzy podczas zwiedzania wiosek nieco uważniej przyjrzą się życiu mieszkańców, bez trudu dostrzegą, jak ogromne znaczenie ma tradycja. Architektonicznie wioski stanowią mieszaninę chat wybudowanych z kamieni i ceglanych budynków. Centrum każdej wioski stanowi kafenion - miejsce spotkań mężczyzn, którzy dzień w dzień omawiają najważniejsze wydarzenia. Tutejsze uprawy nie wymagają codziennej pielęgnacji: oliwki rosną same, winorośl również, a kozami i owcami zajmują się pasterze.

Pierwsza kultura w Europie
Knossos - ponad 4500 lat historii
Turyści zainteresowani historią powinni odwiedzić Kretę ze względu na Knossos. Wielu historyków nazywa Kretę kolebką Europy. W pałacach Knossos, Malii, Fajstos i Kato Zakros narodziła się pierwsza kultura w naszej części globu, nazwana kulturą minojską. Minojczycy tworzyli swoje dzieła od 2600 roku p. n. e.. Ich pozostałości można podziwiać do dziś w ruinach wielopiętrowych pałaców.
Niemal równie fascynujące są eksponaty sztuki minojskiej zebrane w muzeach. W Muzeum Archeologicznym w Heraklionie można obejrzeć ceramikę, biżuterię i kolorowe freski.

Banki i waluta
W Grecji od 01.01.2002 jednostką monetarną jest euro, które dzieli się na 100 eurocentów. Symbolem euro jest EUR. Banknoty występują w nominałach 500, 200, 100, 50, 20, 10, 5, a monety: 2, 1 euro i 50, 20, 10, 5, 2 i 1 cent. Banki czynne są od poniedziałku do czwartku w godzinach 8.00-14.00 oraz w piątki 8.00-13.00.
Bankomaty przyjmujące karty EC oraz karty kredytowe znajdą Państwo we wszystkich większych miejscowościach.

Czas
Czas w Grecji jest przesunięty o 1 godzinę do przodu w stosunku do Polski.
Obowiązuje tu również podział na czas letni i zimowy.

Energia elektryczna
Prąd zmienny 220V. Należy jednak zwracać uwagę, szczególnie w łazienkach. Prosimy o niepozostawianie urzadzeń w kontaktach, np. suszarek do włosów. Często wymagany jest specjalny przełącznik.

Filmowanie i fotografowanie
Na lotnisku, w miejscach militarnych oraz wszędzie tam, gdzie są umieszczone tabliczki z narysowanym przekreślonym aparatem, fotografowanie i filmowanie jest zabronione. Zabronione jest również fotografowanie i filmowanie wewnątrz monastyrów i cerkwi. Poza tymi miejscami nie ma żadnych ograniczeń. Na terenach wykopalisk archeologicznych wymagane jest specjalne pozwolenie na fotografowanie i filmowanie ze statywem.
Godziny otwarcia Za wyjątkiem niedziel: 08.30-13.30 oraz we wtorki, czwartki i piątki: 17.30-20.00. W licznych miejscowościach wypoczynkowych sklepy i kioski są otwarte również w niedziele.

Informacje turystyczne
W EOT (Grecka Organizacja Turystyczna) otrzymają Państwo informacje związane z połączeniami autobusowymi oraz ich rozkładem jazdy, o połączeniach lotniczych, wystawach, festiwalach itp. (w języku angielskim, niemieckim). Biura są czynne w godzinach od 7.30-15.00

Heraklion
Naprzeciwko Muzeum Archeologicznego, w pobliżu Platia Eleftherias; tel.: (0810) 22 82 03 lub 22 82 25

Agios Nikolaos
Przy restauracji Du Lac, tel. (08410) 2 73 43

Rethymnon
Przy nadmorskiej promenadzie, tel. (08310) 2 91 48
Kościoły katolickie

Heraklion
ul. Patros Antoniou, soboty godz. 18.00, niedziele godz. 10.00; tel. (0810) 34 61 91

Rethymnon
soboty godz. 18.00 niedziele godz. 10.00; tel. (08310) 2 64 16;

Agios Nikolaos Agios Charalamphos,
niedziele godz. 18.00; wrzesień-październik godz. 16.00

Placówki dyplomatyczne

Ambasada Polski w Atenach:
Chrissanthemon 22,
Paleo Psychico, 152-5 Ateny
tel.: (003010) 677 82 60 (61),
fax (003010) 671 83 94

Konsulat RP w Heraklionie:
pn.-pt. 9.00-13.30;
tel. (0810) 22 17 86

Poczta Poczta po grecku to tachidromion, co oznacza sprint. Na kartkach i listach należy napisać "Par Avion", co zapewni szybsze dostarczenie przesyłki.
Znaczki pocztowe można nabyć w urzędach pocztowych, recepcjach hotelowych i kioskach. W hotelach i kioskach pobierana jest czasami drobna prowizja.
Opłaty pocztowe zmieniają się w Grecji bardzo szybko, dlatego radzimy dowiedzieć się u rezydenta o aktualne ceny. Cena znaczka pocztowego ok. 0,60 Euro.
Czas dostarczenia przesyłek z Grecji do Europy to ok. 1 tydzień.

Uwaga: godziny otwarcia urzędów pocztowych są różne w zależności od miejscowości wypoczynkowych. Ogólnie jednak przyjmuje się, że urzędy otwarte są do 13.30.

Rzeczy wartościowe
Rzeczy wartościowe, w szczególności pieniądze i dokumenty osobiste, należy zdeponować w sejfie hotelowym. Kradzieże, nawet jeśli rzadko, zdarzają się również tutaj. Właściciele hoteli w Grecji, podobnie jak na całym świecie, nie ponoszą odpowiedzialności za kradzieże w pokojach i na terenie hotelu.

Telefon
W dużych miastach znajdują się biura OTE, z których można zatelefonować czy też nadać telegram. W sezonie, w Heraklionie godziny otwarcia to 8.00-23.00. Połączenie bezpośrednie.
Jak dzwonić z Grecji do Polski: numer kierunkowy do Polski 0048, numer kierunkowy do miasta bez pierwszego 0, numer abonenta.
We wszystkich miasteczkach i miejscowościach w pobliżu sklepów ze słodyczami, gazetami, czasopismami znajdują się drewniane budki z których również można dzwonić.
Trzyminutowa rozmowa do Polski kosztuje ok. 3 Euro. Karty telefoniczne można zakupić już od 3 Euro.
Istnieje również możliwość dzwonienia z pokoju hotelowego. Połączenia takie są jednak droższe. Radzimy dowiedzieć się wcześniej w recepcji o koszty.

Poland Direct
Telefony z zagranicy do Polski na koszt abonenta: 00 800 48 11 Uwaga: inicjowanie połączeń Poland Direct z publicznych aparatów telefonicznych wymaga użycia monety lub karty telefonicznej. Ponadto w niektórych hotelach oraz podczas korzystania z usług sieci telefonii ruchomej mogą nastąpić dodatkowe opłaty.

Woda pitna
Do mycia zębów można urzywać wody bieżącej, która oficjalnie zdatna jest również do picia ale dla pewności proponujemy nabyć wodę mineralną w sklepie lub w kiosku hotelowym.

Zakup dzieł sztuki
Prosimy zwrócić uwagę na to, czy zakupione cenne przedmioty (antyki, ikony) mogą być wywiezione z Krety. Wszelkie imitacje i kopie są do nabycia u miejscowych handlarzy.

Zakupy
Dobrej jakości i stosunkowo tanie są na Krecie wyroby rzemiosła. Największy ich wybór znajdą Państwo w Heraklionie (okolice twierdzy weneckiej i fontanny Morosini, przy ulicach Daedalou oraz Idomeneos). Sporo sklepów znajduje się także w poszczególnych miejscowościach wypoczynkowych, najczęściej w porcie i w pobliżu tawern. Towary mają zwykle swoje stałe ceny, ale tu i ówdzie można wytargować upust. Nie zaszkodzi spróbować.
Komu podobają się tkane ręcznie materiały z czystej wełny, ten znajdzie bogatą ofertę dywanów, makat i bieżników. Niedrogie są także haftowane bluzki. Ludziom starszego pokolenia wciąż podobają się wyroby do koronkarskie. W wielu sklepach, których oferta kierowana jest przede wszystkim do turystów, znajdą Państwo haftowane obrusy, serwetki itp., ozdobione pięknymi haftami.
Na Krecie najbardziej rzucają się w oczy sklepy z dzianiną. Często całe witryny obwieszone są swetrami wełnianymi, których kolorystyka utrzymana jest najczęściej w beżu i jego odcieniach. W Anogii, na północnym krańcu gór Ida lub w miejscowości Kritsa, w pobliżu Agios Nikolaos, można zobaczyć kobiety siedzące przed swoimi domami i robiące na drutach.
Z wyrobów garncarskich najbardziej słynie Margarites. Wioska położona jest na skraju gór Ida, niedaleko Rethymnonu. Glina, z której wyrabia się garnki, kubki, dzbanki itp., wydobywana jest w pobliżu wioski. Wśród wyrobów garncarskich przeważają proste motywy ludowe. Niektóre sklepy oferują ceramikę o bardziej współczesnym wzornictwie i kolorystyce.
Ręcznie wyrabianą biżuterię złotą i srebrną można dostać we wszystkich miejscowościach wypoczynkowych. Oprócz tradycyjnych łańcuszków, pierścionków i bransolet, popularne są dwa motywy typowo wyspiarskie: jako wisiorki często widuje się podwójny topór (stary minojski symbol wojny i siły) oraz słynny dysk z Fajstos. Kto kupi sobie taką ozdobę, będzie nosił na szyi nie rozwiązaną wciąż zagadkę pisma obrazkowego.

Muzea
Uwaga: Godziny otwarcia muzeów ogłaszane są co roku przez sprawujących aktualnie urząd burmistrzów. Dlatego zwłaszcza w przypadku długiego dojazdu radzimy zasięgnąć informacji o godzinach, w jakich możliwe jest zwiedzanie.

Heraklion
Muzeum archeologiczne
Pomieszczenia jednego z najbardziej znaczących muzeów w Europie pękają w szwach od znajdujących się w nim skarbów sztuki i kultury. Można tu podziwiać imponujące znaleziska z czasów minojskich, przede wszystkim wyroby ceramiczne. Wystawiony jest również drewniany model Knossos. W górnych salach znajdą Państwo malowidła (niektóre z nich liczą sobie nawet 3500 lat)
Osobom nie wykazującym większego zainteresowania dawnymi kulturami wystarczy godzina na zobaczenie zbiorów, dla tych jednak, którzy chętnie podczas zwiedzania poznają odległe czasy, zwiedzenie muzeum może okazać się niezapomnianym przeżyciem. Wskazówka: koniecznie należy zabrać ze sobą dobry przewodnik. Położenie i godziny otwarcia: (1.04.-30.10): przy Placu Elefterias (Platia Elefterias), wt.-nd. 8.00-19.00, pn. 12.30-19.00.

Muzeum historyczne Do końca XIX wieku na Krecie panowali Turcy. Z tamtego okresu pochodzą eksponaty wystawione w pierwszych salach. O czasach bizantyjskich na Krecie przypominają ikony, ornaty i przedmioty wartościowe pochodzące z klasztorów na wyspie. Czasy panowania weneckiego upamiętniają filigranowe prace kamieniarskie. Na zgromadzonych w muzeum fotografiach można zobaczyć Kretę z okresu drugiej wojny światowej, kiedy to wyspa stała się obiektem ataku niemieckich spadochroniarzy. Zasoby muzealne uzupełniają wyroby rzemiosła artystycznego. Muzeum historyczne posiada bardziej urozmaiconą ekspozycję niż muzeum archeologiczne, niestety wiele obiektów jest niedostatecznie opisanych.
Położenie i godziny otwarcia: przy hotelu Xenia, w pobliżu ulicy biegnącej wzdłuż wybrzeża; pn.-pt. 9.00-17.00, sob. 9.00-14.00., w niedziele i święta zamknięte.

Kościól św. Katarzyny (Agia Ekaterini) Wybudowany w 1555 r., stanowi kopię słynnego monastyru świętej Katarzyny na Synaju. Wystawa przedmiotów liturgicznych i sztuki chrześcijańskiej. Najbardziej wartościowymi eksponatami są ikony Michaela Damaskinosa, nauczyciela El Greco (schyłek XVI w.). W czasach tureckich kościół służył jako meczet (pozostałości kopuł i minaretu).
Położenie i godziny otwarcia: przy kościele Agios Minas; codziennie w godzinach 10.00-13.00 i 16.00-18.00, w niedziele zamknięte.

Rethymnon
Muzeum archeologiczne
Małe muzeum, w którym zgromadzono głównie znaleziska z czasów kultury minojskiej. Położenie: z powodu przeprowadzki mieści się obecnie w dawnym więzieniu Fortezzy.
Fortezza
Twierdza wenecka o obwodzie 1300 m harmonizująca z kształtem wzgórza. Otwarta codziennie w godzinach 8.00-20.00.

Agios Nikolaos
Muzeum archeologiczne
Znacznie mniejsze od muzeum w Heraklionie. Ekspozycja znalezisk z okresu minojskiego.
Położenie i godziny otwarcia: przy wyjeździe z miejscowości w kierunku Heraklionu; codziennie 9.00-15.00 oprócz poniedziałków. W święta zamknięte.

Komunikacja
Autobusy
Jeżeli zapragną Państwo urozmaicić sobie pobyt na Krecie, pogłębić wiadomości o wyspie i jej charakterze, mogą Państwo podróżować po wyspie autobusami. Wszystkie wioski, miasta, miasteczka połączone są liniami autobusowymi - rozkład jazdy i plan można otrzymać w EOT. Przy podróżowaniu prosimy zwracać zawsze uwagę na szyld i numer autobusu znajdujacy się na przedniej szybie. Jest to bardzo ważna informacja, gdyż często stacja docelowa jest w tej samej miejscowości, a trasa autobusu przebiega innym szlakiem. Przed dalszą podróżą najlepiej jest nabyć bilet w kasach dworca autobusowego. Wówczas mają Państwo pewność, że autobus zabierze Państwa. Na bilecie, w przypadku autobusów dalekobieżnych jest zaznaczona miejscowość, do której się Państwo udają, numer autobusu, godzina odjazdu oraz numer miejsca.
Heraklion
Dworzec autobusowy w okolicy portu; stąd odchodzą autobusy do Malia, Agios Nikolaos, Hierapetra/Sitia, Rethymnon, Chania. Autobusy do Anogia, Fodele, Faistos i Matala rozpoczynają swój kurs spod murów miasta przy "Porta Chanion".
Agios Nikolaos
Terminal autobusowy przy Akti Atlandithos. Linie do Heraklionu, Hierapetrii, Sitia, Kritsa itp
Malia
Końcowy przystanek połączenia Heraklion - Malia; przystanek linii Heraklion - Agios Nikolaos
Rethymnon
Autobusy do Heraklionu, Chanii oraz na wybrzeże południowe, np. Agia Galini; wyjazd z terminalu autobusowego

Taxi
Dla Kreteńczyków taksówka obok autobusu to drugi z ważniejszych środków lokomocji. Jeśli zdecydują się Państwo na podróżowanie taksówką, prosimy upewnić się, jaki może być koszt przejazdu. Minimalna taryfa wynosi 3 Euro (ceny są zróżnicowane). Kierowcy rozmawiają na ogół po angielsku lub rzadziej po niemiecku.

Wynajem samochodów
Ci z Państwa, którzy zapragną na własną rękę poznać Kretę, odkryć jej specyficzny charakter i urok, powinni wynająć samochód.
Rezydent World of TUI doradzi i pomoże Państwu w załatwieniu wszelkich formalności. Z pewnością będą Państwo zadowoleni z usług świadczonych przez współpracującą z nami firmę EUROPCAR, oferującą duży wybór samochodów.

Pomoc lekarska
Zimne napoje
Jedną z przyczyn dolegliwości żołądkowych są często zimne napoje. Prosimy, aby zwracali Państwo szczególną uwagę na ten problem, zwłaszcza że w upalne dni najchętniej się po nie sięga. Niektórzy również źle reagują na olej z oliwek (zwłaszcza w połączeniu z piwem - proponujemy zamiast tego kieliszek wina), który jest dodawany do prawie wszystkich potraw, a w szczególności do sałatek.

Lekarze i szpitale:
Koszt wizyty u lekarza prywatnego pokrywa w gotówce pacjent. Jeśli wykupili Państwo dodatkowe ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą, mogą Państwo poprosić lekarza o wystawienie szczegółowego rachunku. Tylko wtedy można uzyskać w kraju zwrot wydatków poniesionych na leczenie poza granicami kraju.
Rethymnon
Miejski Szpital, tel. 08310/2 74 91
Prywatna klinika Asklipios, tel. 08310/2 45 24
Internista, dr Andreas Papadakis, tel. 08310/2 46 54
Dentysta, dr Evi Papadakis, tel. 08310/5 11 42
Pediatra, dr Daskalakis, tel. 08310/2 73 95
Agia Pelagia
Cretan Medicare, tel. 0810/81 18 25
Amoudara
Cretan Medicare, tel. 0810/31 75 30
Heraklion
Miejska Klinika Uniwersytecka, tel. 0810/39 21 11
Miejski Szpital Veninselio, tel. 0810/23 75 02
Prywatna klinika Asklipion, tel. 0810/34 26 22
Pedriatra, dr Anagnostopoulos, Acharnon 4, tel. 0810/22 40 35
Ginekolog, dr Spirantsou, Platia Kornarou, tel. 0810/28 20 02
Dentysta, dr Kefaloukos, 71601 Mouglon 19, tel. 0810/22 76 57
Okulista, dr. Papadaki, Irodotou 81, tel. 0810/28 63 11

Gouves
Cretan Medicare, tel. 08970/4 27 80
Chersonissos
Cretan Medicare, tel. 08970/2 51 41
Stalis / Malia
Cretan Medicare, tel. 08970/3 21 88
Agios Nikolaos
Miejski Szpital, tel. 08410/2 52 21
Elounda
Cretan Medicare, tel. 08410/4 20 00

Uwaga: słońce!
Warto przypomnieć kilka ważnych reguł dotyczących przebywania na słońcu:
* należy stopniowo przyzwyczajać skórę do silniejszego promieniowania,
* skórę nieprzyzwyczajoną do słońca należy okryć lekką odzieżą lub stosować krem z silnym filtrem przeciwsłonecznym,
* Należy unikać słońca w południe,
* zawsze należy szukać cienia. Tak również można się opalić.

Sport
Windsurfing i żeglarstwo
Centum sportów wodnych na Krecie znajduje się przy hotelach: Creta Palace, EI Greco, Rythymna Beach w miejscowości Rethymnon, jak również przy Creta Sun w Gouves i Malia Park, Aldemar w Malia.
Szkoła Overschmidt International znajduje się w hotelu Creta Palace i El Greco. Wykwalifikowani instruktorzy zagwarantują Państwu odpowiednią opiekę, jak również udzielą lekcji (odpłatnie; w języku angielskim, niemieckim). Inne miejsca, gdzie można wypożyczyć deskę z żaglem, to hotele: Agapi Beach, Lyttos, Kernos, Elounda Beach, Marina, Kalimera Kriti.

Narty wodne
Blue Sea, Agapi Beach, Malia Park, Creta Sun, Hotel Elounda Beach, Hotel Rithymna, Creta Palace, El Greco, Marina, Kalimera Kriti, Stalis, Malia, Chersonissos, Rethymnon.

Wynajem łodzi
Informacje i adresy otrzymają Państwo w EOT. Łodzie żaglowe oraz motorowe z załogą lub bez można wynająć w Pireas za pośrednictwem agencji turystycznej.

Nurkowanie
Doskonałe miejsce do nurkowania znajdą Państwo w Elounda. Licencjonowane placówki znajdują się przy hotelach Elounda Beach, Elounda Village, Cretan Village, Knossos Royal, Golden Beach, Nana Beach (Chersonissos) i Rithymna Beach (Rethymnon).

Stacje rowerów górskich
W hotelach: Malia Park, Creta Sun, Agapi Beach, Rithymna Beach. Biura: Rethymnon, Georgioupoulis.

Tenis
W zasadzie wszystkie hotele położone nad morzem mają swoje korty tenisowe.

Posiłki i napoje
Kuchnia grecka jest przede wszystkim kuchnią wiejską i prostą. Jeśli pragną Państwo skosztować typowo greckich dań, muszą poszukać greckiej tawerny, usytuowanej możliwie jak najdalej od plaży. Tawerny w głębi wyspy są zazwyczaj skromnie urządzone: część stołów jest przykryta plastikowymi obrusami, a krzesła mocno się chwieją.
Stale rosnąca liczba turystów odwiedzających wyspę doprowadziła do tego, że tak jak na całym świecie, wybiera się dania z karty. Jedynie w małych wiejskich tawernach zdarza się, że lokal nie dysponuje kartą dań, a dania należy wybierać w kuchni. Souvlakia to rodzaj szaszłyka grillowanego nad otwartym ogniem. Popularną potrawą jest także stifado - gulasz z cebulą, lub keftedes - kulki z siekanego mięsa, smażone na oleju.
Na zimno lub na ciepło jada się dolmades. Jest to rodzaj gołąbków z mięsa siekanego z ryżem, zawijanych w liście winogron.
Świeżo złowione ryby należą dziś na Krecie do rzadkości i dlatego ich ceny są tak wygórowane. Może spośród ryb mrożonych uda się Państwu "wyłowić" brzanę lub leszcza. Często podawany jest też miecznik.
Ryby najczęściej grilluje się, następnie podlewa zimną oliwą z oliwek i serwuje z cytryną. W żaden inny sposób nie da się lepiej wydobyć smaku świeżo złowionej ryby. Wśród owoców morza często można spotkać kałamarnice, krewetki i kalmary, które przygotowuje się podobnie jak ryby lub panieruje i smaży.
Pozostałością z czasów panowania weneckiego są potrawy mączne i z jaj. Jako danie główne lub przekąskę podaje się często pastitisio. Jest to suflet z makaronu, mięsa siekanego i pomidorów. Specjalnością wyspy jest moussaka - suflet z bakłażanów, jaj i mięsa siekanego, zapiekany w sosie beszamelowym i posypany serem.
Choriatiki zyskało sobie taką sławę, że dziś można je zamówić pod nazwą "sałatka po grecku". Sałatkę przygotowuje się z pokrojonych w kostkę ogórków i pomidorów, posiekanej białej kapusty i cebuli pokrojonej w talarki. Całość jest doprawiana owczym serem, oliwkami i świeżymi ziołami.
Każdy, kto próbował wina pochodzącego z Krety, wie, że jest ono doskonałej jakości. Oprócz słodkawego wina deserowego Malvasier, które dawniej sprzedawano aż do Portugalii i Anglii, na Krecie można obecnie spróbować wielu win wytrawnych. Minos, Kritikos Topikos, Michalakis i Lato to smaczne wina regionalne, zarówno białe, jak i czerwone.
Sztukę parzenia i picia kawy Grecy przejęli od Turków. Mieloną kawę gotuje się razem z wodą i przelewa do filiżanek. Kawę pija się w Grecji bez cukru (sketo), lekko słodzoną (metrio) lub bardzo słodką (gliko).
Z napojów alkoholowych polecamy ouzo - wódkę anyżową, która rozcieńczona z wodą pijana jest jako aperitif. Mocniejsza od niej jest raki - czysta wódka, pędzona z winogron.

Tawerny i restauracje
W każdej z miejscowości na Krecie jest ich tyle, że trudno byłoby je wszystkie wymienić, dlatego poniżej podajemy tylko kilka:

Rethymnon
Restauracja Avli
Specjały kuchni greckiej. Ksanthoudidou 22, tel. 08310/2 62 13

Heraklion
Ouzeria Terzakis
Dania rybne i meze (zakąski na zimno i ciepło).
Marineli 17, tel. 081/022 14 44
Kiriakos
Tawerna serwująca dania rybne.
Dimokratias 53, tel. 0810/22 46 49

Gournes
Tawerna Costas
Dania kuchni greckiej.
Gournes Pediados, tel. 0810/76 21 63
Stalis/Malia
Creta Restaurant
Dania kuchni greckiej.
Promenada przy plaży w Stalis,
tel. 08970/3 30 82

Krassi
(w kierunku płaskowyżu Lassithi) Tawerna Kares
Tradycyjna kuchnia kreteńska. Warto się tutaj zatrzymać!

Agios Nikolaos
Liczne tawerny w obrębie portu. O szczegółowe wskazówki prosimy pytać rezydenta. Propozycje wycieczek
Korzenie najwcześniejszej cywilizacji europejskiej, odkrycia archeologiczne, mity, legendy i tajemnice - może to właśnie sprawia, iż Kreta jest fascynującą wyspą, przyciągającą licznych turystów. Zapaszamy do uczestnictwa w wycieczkach przygotowanych przez TUI Hellas bądź zwiedzenia najbardziej pasjonujących miejsc Krety na własną rękę samochodem, korzystając z oferty World of TUI Cars.

Heraklion
Ponadstutysięczne miasto, jest od 1971 roku stolicą Krety, piąte co do wielkości w Grecji. Warto tu zobaczyć fragmenty murów miejskich, port, piękną fontannę Morosiniego i oczywiście dwa muzea:
Muzeum archeologiczne
Na szczególną uwagę zasługują cenne zabytki cywilizacji minojskiej (2800-1400 p. n. e.), których obecność czyni muzeum jedynym w swoim rodzaju na świecie.
Muzeum historyczne
Zgromadzone są tu cenne manuskrypty oraz bogate archiwa fotograficzne.


Knossos
Powinien zobaczyć każdy, kto przyjechał na Kretę. Niecałe sto lat temu miejsce to było znane jedynie z mitologii. Knossos był pałacem legendarnego króla Minosa, którego żona Pazyfae urodziła Minotaura - pół byka, pół człowieka. Aby monstrum nie szkodziło poddanym, król kazał Dedalowi wybudować labirynt, w którym je zamknięto. Z Attyki sprowadzano Minotaurowi na pożarcie chłopców i dziewczęta. Dopiero Ateńczyk Tezeusz zabił bestię i dzięki pomocy córki Minosa - Ariadny - wydostał się z labiryntu.
Rekonstrukcja tego wyjątkowego obiektu doszła do skutku dzięki zaangażowaniu i twórczej wyobraźni Sir Artura Evansa. W okolicy pałacu znajduje się interesująca i ponoć najstarsza na świecie Droga Królewska wychodząca z placu "teatru", ale również zrekonstruowane wille minojskie, Mały Pałac, dom Wielkiego Kapłana, a także Willa Królewska, która składa się z trzech kondygnacji i wznosi pośród ogrodów.

Spinalonga
Zanim pojadą Państwo do Agios Nikolaos, proponujemy krótki postój w małej wiosce tkackiej Kritsa i odwiedzenie kościoła Panagia Kera, słynnego z malowideł ściennych datowanych na XIII w. Następnie pojadą Państwo wzdłuż północnego wybrzeża do Agios Nikolaos, skąd łódką przedostaną się Państwo na wyspę Spinalonga, wyspę o ciekawej histori i wspaniałych widokach. Zobaczą Państwo wenecką fortecę i starą kolonię trędowatych. Wzniesiona w starożytności forteca broniła wejścia do portu Olous. Makieta eksponowana w Muzeum Morskim w Wenecji świadczy, że istaniała ona jeszcze w 1574 roku, kiedy to na inspekcję wyspy udała się grupa weneckich inżynierów wojskowych. Obecna twierdza została ukończona w 1579 r., przyczyniając się do poprawienia stanu obronności wysepki, która mimo opanowania Krety przez Turków w 1669 r., stawiała opór aż do 1715 r. Wokół fortecy wyrosło miasteczko, decyzją władz kreteńskich zamienione w 1903 r. w kolonię trędowatych. Jej "widmowe" zabudowania można jeszcze ujrzeć wewnątrz murów obronnych fortecy. Jedna z najsłynniejszych plaż kreteńskich, ciesząca się niesłabnącym powodzeniem wśród turystów, rozciąga się w Elounda, wiosce rybackiej położonej naprzeciw wysepki Spinalonga. Tu mogą Państwo się posilić i podziwiać otaczającą przyrodę. Dostaną się do niej Państwo łódką.
Ostatnim punktem podróży jest Agios Nikolaos, pełne uroku miasteczko portowe.

Santorini (wycieczka statkiem)
Czarny piasek i białe domy, błękitna tafla morza, powulkaniczne krajobrazy.
Ze swoim osobliwym urokiem Santorini jest wysepką, której nie można porównać do żadnej innej. Starożytna Thera, malownicza wyspa wulkaniczna. Tu w epoce brązu wybuchł wulkan, konserwując w lawie pałac tak wspaniale, jak budynki w Pompejach i Herkulanum zostały zakonserwowane podczas wybuchu Wezuwiusza. Santorini była zamieszkana przed IX w. p. n. e. i znajdują się tu pozostałości z XII i VI w p. n. e. Najwięcej znalezisk pochodzi z czasów panowania na wyspie Ptolemeuszów i z okresów pózniejszych. Wycieczka pozostawia moc niezpomnianych wrażeń.

Samaria dla aktywnych
- najdłuższy wąwóz w Europie
Wycieczka ze wszystkich miejscowości
Chania - spacer po wąwozie Samaria - południowe wybrzeże Jednodniowa wycieczka w rejon zachodniego wybrzeża wyspy należy do najbardziej fascynujących przedsięwzięć, jakie może zaoferować Kreta. Drogą szybkiego ruchu biegnącą wzdłuż wybrzeża jadą Państwo do Rethymnonu. W drodze postój na śniadanie. Celem wycieczki jest wąwóz Samaria, położony w masywie Gór Białych (Lefka Ori) i zaliczany do europejskich cudów natury. Przez tysiąclecia woda rzeźbiła wąwóz, który sięga od wyżyny Omalos aż do Morza Libijskiego, liczy sobie 18 km długości, jego szerokość waha się od 3 do 40 m, a głębokość wynosi miejscami nawet 600 m. Autokarem dojadą Państwo do Xyloskalo, gdzie na wysokości 1100 m n.p.m. rozpoczyna się wędrówka. W cieniu rozłożystych cyprysów wiedzie w dół wąwozu ścieżka o długości ok. 800 m, która przecina koryto rzeki i rumowiska kamieni. Podziwiając rzadkie gatunki kwiatów, ziół i krzewów, dochodzą Państwo do małego kościółka Aghios Nikolaos, a potem do jedynej osady na dnie wąwozu, opuszczonej Samarii, nazwanej tak na cześć kaplicy Santa Maria. Za osadą wąwóz zwęża się, a niemal pionowe skalne ściany zbiegają się ku sobie na odległość zaledwie 3 m. Zwężenie to nazywa się Sideroporta - Żelazna Brama.
W Aghia Roumeli docierają Państwo do morza. Po długim marszu można się odświeżyć w wodzie. Następnym punktem wycieczki jest 20-kilometrowy rejs statkiem, który w zależności od siły wiatru i pogody potrwa 1-2 godzin. Statek przewiezie Państwa do Chora Sfakion, gdzie będzie podstawiony Państwa autokar.
Wskazówka: osoby doświadczone w wędrówkach pieszych pokonają trasę w ciągu 5-6 godzin. Na wycieczkę należy koniecznie założyć mocne obuwie. Trzeba mieć także krem z filtrem przeciwsłonecznym, kapelusz oraz minimum 1-2 litry wody do picia. Uwaga: Wstęp do wąwozu oraz rejs statkiem są płatne dodatkowo.
Samaria - łatwiejsza trasa
Dla tych z Państwa, którzy nie mogą zbyt długo wędrować, proponujemy łatwiejszą wersję wycieczki (ok. 2-3 godz. marszu).

Podróż na własną rękę wynajętym samochodem
Trasa 1
Wokół gór Dikti
Neapoli - wyżyna Lasithi - Gonies - Potamies - Kasteli - Ano Vianos - Pefkos - Ierapetra
Żyzna wyżyna Lasithi, jaskinia Zeusa, wiele malowniczych i ujmujacych miejscowości i wiosek, piękna okolica u podnóża gór Dikti.
Ze względu na długość trasy radzimy wycieczkę rozpocząć wcześnie rano.
Pierwszy postój jest w Neapoli. Warto popatrzeć, jak budzi się do życia prowincjonalne miasteczko na Krecie. Proponujemy wybrać się na poranny spacer albo usiąść w jednej z licznych kawiarni.
Następnie jadą Państwo do Lasithi. Po drodze będą mieli Państwo okazję zobaczyć płaskowyż Potami, gdzie rosną buki i drzewa owocowe. Do pierwszego szczytu (1100 m) gór Selena, które ograniczają wyżynę od północnego zachodu, prowadzą malownicze serpentyny.
Dawniej największą atrakcją na płaskowyżu były wiatraki, za pomocą których pompowano wodę gruntową na pola. Jeszcze przed kilkoma laty skrzydła wielu wiatraków obracały się poruszane letnimi podmuchami wiatru. Zamocowane były na nich trójkątne, białe płachty żaglowe. Jednak w ostatnim czasie liczba czynnych wiatraków zmalała na rzecz coraz powszechniejszego stosowania pomp wysokoprężnych. Najładniejszą z wiosek na płaskowyżu jest Tsermiado. Proponujemy przespacerować się po wiosce. Znajdą tu Państwo wiele uroczych zakątków. Kolejnym przystankiem jest Psichoro, gdzie po zaparkowaniu samochodu mieszkańcy z pewnością zaproponują Państwu przejażdżkę na osiołku, który zawiezie Państwa na górę. Jest to miła odmiana, ale pieszo pokonają Państwo ten odcinek w niecałe 20 minut.
Na górze jednak warto skorzystać z pomocy przewodnika, który oświetli drogę w jaskini, wiodącej miejscami po śliskich i mokrych stopniach.
Według mitologii greckiej jaskinia Dikti jest miejscem narodzin Zeusa. Minojczycy oddawali tutaj cześć bogini płodności Rei. Na początku naszej ery jaskinia popadła w zapomnienie, na nowo odkryto ją dopiero na początku XIX wieku.
Opuszczając równinę Lasithi kierują się Państwo na Krasi i Avdou. Obie miejscowości są warte zwiedzenia - jedna ze względu na rosnące tu największe platany na wyspie, druga ze względu na szereg pięknych kościołów bizantyjskich.
Jeżeli wybrali Państwo środę na dzień wycieczki, powinni Państwo koniecznie wstąpić do Kasteli, gdzie odbywa się targ.
Postój na obiad proponujemy w Ano Vianos lub w Arvis.
Ano Vianos jest rzadko uczęszczaną przez turystów, piękną i starą miejscowością położoną na wzniesieniu. Spacer odkryje przed Państwem wiele malowniczych miejsc. W Ano Vianos lub w Arvis na południowym wybrzeżu wyspy znajdą Państwo tawernę, gdzie będzie można zjeść obiad.
Po południu proponujemy zwiedzenie bardzo ładnej, starej wioski położonej w górach lub wizytę w mieście Ierapetra.
* Ierapetra jest najbardziej wysuniętym na południe miastem w Europie. Góry Dikti chronią położoną w dolinie Ierapetrę przed chłodniejszymi zimą podmuchami zachodniego wiatru.
* w Males - górskiej wiosce - jest wiele magicznych zakątków, uroczych uliczek i domów. Można zobaczyć proste bielone chaty z kamienia z drewnianymi drzwiami i domy ceglane ze zdobionymi wejściami. Tu kończy się trasa wycieczki.

Trasa 2
Archeologiczne skarby środkowej Krety Heraklion - Agii Deka - Gortys - Fajstos - Agia Triada - Matala - Moni Valsamonero - Moni Vrontisiou Trasę tę przygotowaliśmy specjalnie z myślą o osobach zainteresowanych znaleziskami archeologicznymi. Na wycieczkę warto zabrać ze sobą szczegółowy przewodnik turystyczny.
Pierwszym przystankiem jest klasztor Paliani, oddalony o 2 km od wioski Venerato. Paliani to klasztor sióstr zakonnych. Jego budynki skupione są wokół kościoła. W małych domostwach przylegających do dużej sali ogólnej mieszkają zakonnice. Zarabiają trochę pieniędzy, wykonując hafty i szydełkując. Rzemiosło to ma pewną tradycję, ponieważ również w kościele można oglądać haftowane obrazy. Ikony, przyciemnione oświetlenie i powietrze przesycone aromatem kadzidła tworzą nastrój typowy dla kościoła bizantyjskiego.
Im dalej jadą Państwo na południe, tym krajobraz staje się bardziej górzysty, kamienisty i pozbawiony roślinności. Przejadą Państwo przez żyzną równinę na południu wyspy. Już w czasach starożytnych ta licząca sobie 140 km2 równina spełniała rolę spichlerza Krety i do dziś pozostała głównym regionem rolniczym wyspy. Dzięki sztucznemu nawadnianiu oraz szklarniom zbiory są tutaj w ostatnich latach wyjątkowo udane.
W miejscowości Agii Deka znajduje się kościół bizantyjski. Nazwa miejscowości oznacza "Dziesięciu Świętych", a kościół poświęcony jest dziesięciu męczennikom, którzy w okresie prześladowania chrześcijan zostali straceni przez Rzymian. Tuż za Agii Deka leży Gortys. Bazylika św. Tytusa stojąca tuż przy drodze została wybudowana w VI wieku. W X i XV wieku poddawana była pracom renowacyjnym. Wschodnią część bazyliki odrestaurowano na początku XX wieku.
Na północ od kościoła znajduje się Odeon - mały teatr (z I wieku n. e.). Za Odeonem zaś - najważniejszy zabytek w Gortys - wykute na kamiennych tablicach "prawa miejskie Gortys", spisane dialektem starodoryckim, w porządku "ordo bustrophedicus" (pierwszy wiersz czyta się od lewej do prawej strony, drugi od prawej do lewej itd.) symbolizujący "orzącego woła".
Mieszkańcy Gortys byli podzieleni na klasy, z których każda miała oddzielne prawo. Za takie samo przewinienie klasy niższe były karane surowiej niż wyższe. Kamienne tablice z regulacjami prawa rodzinnego, dziedziczenia, rozwodów zostały znalezione na początku XX w. w pobliskim strumieniu.
Warto zwiedzić wenecki młyn wodny, który działał jeszcze przed kilkoma laty. Aby obejrzeć miejsca wykopalisk z okresu rzymskiego, trzeba się nieco cofnąć. Po ok. 100 m marszu przez piękny gaj oliwny, docierają Państwo do świątyni Apolla. Idąc dalej prosto, a następnie skręcając w lewo, dostaną się Państwo do większego, ale niestety ogrodzonego terenu wykopalisk, gdzie znajdują się m. in. pozostałości świątyni.
Dalej na południe znajdują się: amfiteatr, stadion, termy i nekropola. Kolejnym punktem wyprawy jest Fajstos. Znajdujący się tu pałac usytuowany był na płycie skalnej, skąd roztaczał się widok na całą równinę. Rozróżnia się dwa pałace. Ok. roku 2000 p. n. e. wybudowano pierwszy, kilkakrotnie niszczony przez trzęsienia ziemi i pożary. W okresie świetności kultury minojskiej wybudowano drugi, większy pałac, który został zniszczony ok. 1450 roku p.n.e.
Podczas zwiedzania najlepiej korzystać z przewodnika turystycznego lub poprosić jednego z dozorców o oprowadzenie.
Zaledwie kilka kilometrów dalej położony jest pałac w Agia Triada. Tutejszy pałac jest mniejszy od pałacu w Fajstos. Niektórzy naukowcy przyjmują, że Agia Triada była letnią rezydencją władców Fajstos. W przeciwieństwie do innych obiektów, ten nie został wybudowany wokół centralnego dziedzińca, lecz składa się z dwóch skrzydeł stykających się ze sobą pod kątem prostym. Okres świetności obiekt przeżywał prawdopodobnie w latach 1600-1500 p.n.e.
Polecamy zaplanować postój na obiad w nadmorskiej Matali. W miejscowości tej, odwiedzanej przez młodych ludzi, znajdą Państwo z pewnością wiele tawern. W drodze powrotnej proponujemy jechać w kierunku północnym, gdzie na południowym krańcu gór Ida znajdują się dwa klasztory, Valsamonero i Vrondisi, które warto zobaczyć. Droga bez nawierzchni asfaltowej.
Valsamonero. Kościół wybudowano w trzech fazach w XIV i XV w. Tutejsze freski należą do najpiękniejszych na Krecie. Nawa północna poświęcona jest Dziewicy Maryi, nawa południowa - Janowi Chrzcicielowi, a kruchta - świętemu Fanouriosowi. Vrondisi. Budowle kreteńskie pochodzące z XVII wieku wykazują silne wpływy architektury weneckiej. Warto zwrócić uwagę na fontannę przedstawiającą Adama i Ewę. Woda wypływa z ust czterech głów symbolizujących cztery rzeki Edenu. W kościele klasztornym Agios Antonios można podziwiać dobrze zachowane freski. Dawniej wisiało tu również pięć ikon słynnego malarza kreteńskiego Damaskinosa. Obecnie można je podziwiać w kościele Agia Ekaterini w Heraklionie.

Wakacyjny słowniczek
kafenion - kawiarnia
trapeza - bank
tachidhromion - poczta
farmakion - apteka
taverna - tawerna
ne - tak
ochi - nie
kalimera - dzień dobry
kalispera - dobry wieczór
kalinichta - dobranoc
cherete - witam Państwa
jia sou - witam cię
jia sas - witam Was
sto kalo - wszystkiego dobrego
Ti kanete - Jak się Państwo mają?
kala - dobrze
efcharisto - dziękuję
parakalo - proszę
Endaxi - Wszystko jasne?
Pou ine... - Gdzie jest...
Pos sas lene? - Jak się pan/i nazywa?
nero - woda
Parakalo ton katalogo - Poproszę kartę dań.
to logariasmo - rachunek
i efimeridha - gazeta
ta tsigara - papierosy
ta spirta - zapałki
Posso kani afto? - Ile to kosztuje?
to taxi - taksówka
i stassi - przystanek
Borite na mou dhixete ton dhromo? Czy może mi Pan/i pokazać drogę?

1 - ena/mia, 2 - dhio, 3 - tria, 4 - tesera, 5 - pente, 6 - eksi, 7 - efta, 8 - okto, 9 - enia, 10 - dheka, 11 - endheka, 12 - dhodeka, 13 - dhekatria, 14 - dhekatesera, 15 - dhekapente, 16 - dhekaseki, 17 - dhekaefta, 18 - dhekaokto, 19 - dhekaenia, 20 - ikosi, 21 - ikosi ena, 30 - trianta, 31 - trianta ena, 40 - saranta, 50 - peninta, 60 - eksinta, 70 - evdhominta, 80 - oghdhonta, 90 - eneninta, 100 - ekao.

Powrót do kraju
Wszystko dobre, co się dobrze kończy
Przed wyjazdem z hotelu należy pamiętać o:
* wyjęciu z sejfu hotelowego zdeponowanych w nim rzeczy;
* przymocowaniu do bagażu etykietek z imieniem i nazwiskiem;
* opuszczeniu pokoju zazwyczaj do godziny 12.00, tak aby pozostawić obsłudze hotelu czas na przygotowanie pokoi dla nowych gości;
* uregulowaniu rachunku w recepcji
* sprawdzeniu godziny wyjazdu z hotelu na tablicy informacyjnej lub w niemieckiej teczce TUI "Ruckreise".

Przepisy celne
Dozwolony wwóz towarów wolnych od cła do Polski

Wyroby tytoniowe
250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.

Alkohol i napoje alkoholowe
1 litr wysoko procentowego alkoholu powyżej 22% lub 2 litry wyrobów winiarskich lub 5 litrów piwa.

Inne towary
Rzeczy zwyczajowo traktowane jako upominki do wartości całkowitej 175 E (osoby powyżej 18 l.) - w tym wyrobów spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyroby winiarskie i piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych - nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar, albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem napojów alkoholowych.


Informacje dzięki TUI Polska.

drukuj Wersja do druku