Słowo szukane:  
Lub:

Cypr - informacje praktyczne
Stan: czerwiec 2002. Zastrzegamy sobie możliwość zmian.

Witamy na Cyprze
Wyspa
Wysokie góry i pradawne wioski
Nad wyspą górują przepiękne Troodos, sięgające 2000 m n.p.m. O każdej porze roku góry prezentują się w odmiennej szacie krajobrazowej. Przyroda najpiękniej prezentuje się chyba wiosną, kiedy kwitną drzewa owocowe, a pola pokrywają się soczystą zielenią. Latem, gdy dojrzewają owoce, widać, jak żyzna jest cypryjska ziemia. Jednak najważniejsze znaczenie dla gospodarki ma produkcja wina. Jesienią, podczas winobrania, na pola tłumnie wylegają chłopi i ich pomocnicy, zbierający winogrona do koszy.
Ogromne wrażenie na turystach wywierają górskie wioski. Będąc przejazdem, warto wysiąść z samochodu i przespacerować się po kilku z nich. Wiele domów zbudowanych jest z dużych, polnych kamieni, kuchnia znajduje się często na zewnątrz domu, a posiłki gotuje się nad ogniskiem.
 
Świadectwa historii
Antyczne ruiny i bogate muzea
Na Cyprze znajduje się wiele zabytków pochodzących z antycznych czasów. Jednak wiele z nich ucierpiało na skutek trzęsień ziemi lub niefrasobliwości kolejnych pokoleń.
Stosunkowo dobrze utrzymane są groby królewskie w Pafos. Podobne groby wykute w skale znajdują się również na Bliskim Wschodzie, dlatego archeolodzy przypisywali je Fenicjanom. Pozostałości z czasów rzymskich znajdują się w Curium, położonym w pobliżu Limassol, zachowały się antyczne termy, teatr. Wille rzymskie Dionizosa i Tezeusza zachwycają przepięknymi mozaikami w Pafos. Pierwsze z nich odkryto zupełnie przypadkowo w 1962 roku. Do dnia dzisiejszego odkrywa się i udostępnia zwiedzającym kolejne okazy. Zwiedzających, zainteresowanych światem antycznym, zaskoczy bogactwo barw i ogromna siła wyrazu tych mających prawie 2000 lat mozaik.
Sztukę antyku, od jej najbogatszej strony, można poznać w muzeach znajdujących się na wyspie. Zainteresowani sztuką i historią muszą koniecznie udać się do Muzeum Archeologicznego w Nikozji i zobaczyć zbiory rodziny Pierides w Larnace. W okresie od ok. 4000 do 2000 lat p.n.e. na Cyprze rozwinęła się sztuka ceramiczna, która pod względem estetyki do dziś w pełni zasługuje na określenie "klasycznie piękna".

Bank i wymiana pieniędzy
Walutą cypryjską jest funt cypryjski, w skrócie CY-L lub CYP, który dzieli się na 100 centów. Banknoty występują w nominałach 20, 10, 5 i 1 funt, a monety: 50, 20, 10, 5, 2 i 1 cent. Pieniądze można wymienić w banku lub w recepcji, przy czym kurs wymiany w banku jest korzystniejszy. W większości banków znajdują się także bankomaty.
Uwaga: wypisując kwoty, np. na czeku, należy zawsze pisać: CY-L lub CYP, dla odróżnienia funta cypryjskiego od funta brytyjskiego.
Agia Napa
banki w centrum miejscowości, otwarte pn.-pt. w godzinach 8.30-12.00 (w sezonie letnim również po południu w godzinach 16.30-18.30). 
Larnaka
Banki głównie w centrum miasta i w Larnaca Bay (godziny otwarcia patrz wyżej). 
Limassol
Banki w centrum starówki i w miejscowości turystycznej Germasoya (godziny otwarcia patrz wyżej).
Wymiana funta cypryjskiego na inne waluty możliwa jest tylko na lotnisku, w dni robocze w godzinach 8.00-20.00. Kraj można opuścić mając przy sobie najwyżej 50 CY-L na osobę.

Godziny otwarcia sklepów
Sklepy czynne są w godzinach 8.30-13.00 i 16.00-19.00. W środowe i sobotnie popołudnia oraz w niedziele i święta sklepy i banki są nieczynne.

Informacja turystyczna
Informacji turystycznej udziela Cypryjska Organizacja Turystyczna CTO (Cyprus Tourism Organisation).
Limassol
w pobliżu starego portu i w miejscowości Germasoya, naprzeciwko hotelu Park Beach. 
Agia Napa
Pomiędzy hotelem Grecian Bay i klasztorem (bezpośrednio za szkołą).
Nikozja
Laiki Yithonia (na wschód od placu Elftherias, tel.: 22/44 33 74.
Larnaka
Przy placu Democratic Square, naprzeciwko hotelu Sun Hall, tel.: 24 1/5 43 22.

Nabożeństwa
Agia Napa
W niedzielę o godzinie 8.00 odprawiane są msze prawosławne w kościele klasztornym. Latem odprawiane są msze ekumeniczne. 
Limassol
Msze w kościele rzymskokatolickim (Roman Catholic Church), odprawiane są w niedziele i święta, o godzinie 8.00 i 9.30.
Larnaka
W każdą niedzielę, o godzinie 8.00 i 10.00 odprawiane są msze prawosławne. Ponadto odprawiane są również msze katolickie i nabożeństwa protestanckie (godziny jak wyżej).

Napięcie w sieci
Wynosi 220 lub 240 V. W obu przypadkach potrzebny będzie angielski adapter. Najczęściej można go wypożyczyć za kaucją w recepcji hotelowej, jest też do kupienia w supermarketach.
 
Poczta/telegram
W prawie każdej recepcji hotelowej można kupić znaczki i nadać pocztę. Czas dostarczenia przesyłek wynosi od 4 do 6 dni. Hotele nie przyjmują zwykle telegramów, można je nadać w urzędzie telegraficznym CYTA - Cyprus Telecommunication (w Agia Napa nie ma urzędu CYTA).
Agia Napa
Urząd pocztowy znajduje się nad parkingiem podziemnym naprzeciwko klasztoru pn.-pt. 7.30-12.00 (w sezonie letnim również po południu) oraz sob. 7.30-12.00.
Larnaka
Poczta jest za hotelem Sun Hall w budynku Atrium Zenon, otwarta 8.00-13.00 oraz 17.00-19.00.
Limassol
Urząd pocztowy znajduje się na starym mieście przy ulicy Themido, otwarty 8.00-12.00 oraz 16.00-18.00.
 
Przedmioty wartościowe
Pieniądze i biżuterię należy zdeponować w sejfie hotelowym (najczęściej za opłatą). Właściciele hoteli na Cyprze, podobnie jak na całym świecie, nie ponoszą odpowiedzialności za kradzieże w pokojach i na terenie hotelu.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne
Ambasada RP, 55/57 Stelios Mavromatis Str. Ayios Dhometios, Nicosia
Tel. 0-0357/2242 70 77, 232 31 31, fax. 0-0357/2251 06 11.
 
Teatr
W sezonie letnim (czerwiec-wrze-sień), w ruinach archeologicznych Curium i Pafos odbywają się wieczorami przedstawienia sztuk klasycznych i koncerty. Szczegółowych informacji na ten temat udzieli Państwu rezydent.

Telefon
Trzyminutowa rozmowa z Cypru do Europy kosztuje ok. 3 CY-L (w urzędach CYTA). Taryfa nocna (21.00-08.00) oraz w soboty i w niedziele jest o ok. jedną trzecią tańsza. Rozmowy telefoniczne, zamawiane z hotelu, są o wiele droższe, hotele pobierają prowizję w wysokości 30-100%! Aby zatelefonować z budki telefonicznej, będą Państwo potrzebowali karty magnetycznej, którą można kupić za 3, 5 i 10 CY-L we wszystkich bankach, w niektórych supermarketach i na poczcie.
Telefonując, należy wybrać najpierw numer kierunkowy do Polski 0-048, następnie numer kierunkowy miasta, bez poprzedzającego go zera, i numer rozmówcy.
 
Larnaka
Tuż za hotelem Sun Hall w budynku Atrium Zenon, godziny otwarcia: 8.00-13.00 i 17.00-19.00.
 
Limassol
W centrum starówki, przy ulicy Athina.
 
Agia Napa
Nie ma tu urzędu CYTA, niektóre hotele dysponują telefonami z możliwością bezpośredniego telefonowania.
 
Poland Direct
Telefony z zagranicy do Polski na koszt abonenta: 08 090 048.
 
Uwaga!
Przez Cypr przebiega pilnie strzeżona granica państwa. W strefie przygranicznej, szczególnie na wybrzeżu i na wodzie, należy zachowywać się rozważnie i przestrzegać zakazu fotografowania.
 
Woda pitna
Do mycia zębów można używać wody z wodociągu. Według oficjalnych danych jest ona zdatna również do picia, jednak tym, którzy chcą mieć absolutną pewność, polecamy wodę mineralną, którą można kupić w każdym barze hotelowym lub supermarkecie.
 
Komunikacja
Autobusy
Pomiędzy miastami i większymi miejscowościami kilka razy w ciągu dnia kursują autobusy. Nie są one wprawdzie zbyt punktualne, ale za to tanie. W każdym razie podróżując autobusem będą Państwo mieli niepowtarzalną okazję przyjrzenia się codziennemu życiu mieszkańców Cypru. Ceny za przejazdy wynoszą, w zależności od trasy, od 0,40 CY-L.
 
Service taxi
Najpopularniejszym środkiem transportu na Cyprze są wieloosobowe Service taxi. Kursują one pomiędzy miastami, ceny za przejazdy są stałe. Service taxi można zamówić z hotelu lub bezpośrednio w odpowiednim biurze. Taksówki kursują co pół godziny.
 
Taksówki
Cenę za przejazd zwykłą taksówką należy ustalić przed rozpoczęciem podróży. Taksówki mają postoje przed hotelami, można je znaleźć również w centrum lub zamówić z hotelu.
Wynajem samochodu
W wynajęciu samochodu chętnie pomoże Państwu rezydent.
 
Pomoc lekarska
W każdej chwili można za pośrednictwem recepcji wezwać lekarza. Za wizytę w hotelu pacjenta lekarze pobierają zwykle opłatę w wysokości 30,00-40,00 CY-L. Mając wykupione prywatne lub dodatkowe ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą, należy poprosić lekarza o wystawienie szczegółowego rachunku za usługę.
 
Agia Napa i Protaras
dr Photos Photiou, gabinet znajduje się w Agia Napa, obok Bank of Cyprus.
 
Paralimni
Klinika "Lito" w Paralimni zatrudnia polskojęzycznych lekarzy - ginekologów. Telefon: 23-811111,
Klinika "Santa Maria" zatrudnia polskojęzycznego chirurga.
 
Zimne napoje
Częstą przyczyną dolegliwości żołądkowych są zbyt zimne napoje. Nie należy ich pić szczególnie w upalne dni. Żołądek reaguje też nadwrażliwością na połączenie oliwy z oliwek i zimnego piwa. Do obiadu lub kolacji polecamy wino.
 
Uwaga: słońce!
Warto przypomnieć kilka ważnych reguł, dotyczących przebywania na słońcu:
* Należy stopniowo przyzwyczajać skórę do silniejszego promieniowania.
* Skórę nieprzyzwyczajoną do słońca należy okryć lekką odzieżą lub stosować krem z silnym filtrem przeciwsłonecznym.
* Należy unikać słońca w południe.
* Zawsze należy szukać cienia. Tak również można się opalić.
 
Sport
Limassol
w okolicy hoteli Limonia, Amathus (również nurkowanie) i Poseidonia istnieje możliwość uprawiania parasailingu, jazdy na nartach wodnych, windsurfingu, żeglowania oraz wypożyczenia rowerów wodnych i kajaków. Ponadto niedaleko hotelu Park Beach znajdują się dwa ośrodki sportowe i kluby żeglarskie (w pobliżu regionu turystycznego Germasoya). W mieście, często obok hoteli znajdują się wypożyczalnie rowerów i motorowerów.
 
Agia Napa/Protaras
Tenis
Możliwość gry w tenisa w większych hotelach.
 
Rower, motorower, rower górski
W samej miejscowości i w pobliżu hoteli jest wiele firm wypożyczających sprzęt. Jednak ze względów bezpieczeństwa odradzamy wynajem motorowerów itp. Jeśli mimo to zdecydują się Państwo wypożyczyć np. motorower, prosimy pamiętać, że na Cyprze jest obowiązek jazdy w kasku ochronnym.
 
Sporty wodne
W hotelach lub na plaży. Rowery wodne, kajaki, jet-ski, parasailing.
Squash
W hotelach: Paschalia, Alion, Golden Coast, Grecian Park, Grecian Bay.
 
Nurkowanie
Jest wiele szkół nurkowania w Agia Napa i Protaras (Nissi Beach, Mimosa Beach, Capo Bay, Kapetanios, Golden Coast).
 
Rowery wodne
Można je wypożyczyć wszędzie w Agia Napa oraz Protaras.
 
Jazda konna
W rezerwacie przyrody Capo Greco.
Larnaka
W centrum miasta mieści się klub tenisowy (korzystanie z kortów za opłatą). Kilka kilometrów poza miastem (w kierunku Larnaca Bay) znajduje się ośrodek sportów wodnych. W City Hall, w centrum Larnaki, często organizowane są imprezy kulturalne i rozrywkowe, np. koncerty, wystawy itp.
 
Posiłki i napoje
Meze znaczy wiele
Wybierając się do tawerny, należy mieć przede wszystkim dużo czasu, na Cyprze jada się bowiem powoli i do syta. Nie trzeba obawiać się pikantnych potraw, dania nie są tu doprawiane dużą ilością pieprzu, zaś dla całej kuchni charakterystyczne jest używanie przypraw z umiarem. Jedynym dodatkiem, jakiego używa się obficie, jest oliwa z oliwek, która wzmacnia smak i aromat przygotowywanych potraw. Magicznym słowem w cypryjskiej kuchni jest Meze. W przeciwieństwie do menu, które składa się nieodmiennie z przystawki, dania głównego i deseru, Meze oznacza dużą ilość pojedynczych potraw, które, miseczka przy miseczce, salaterka przy salaterce, podawane są na stół. Po wielu przystawkach, najczęściej na zimno, przychodzi czas na ciepłe dania rybne i mięsne i wreszcie na owoce i słodkie desery. Taki sposób jadania wprowadza towarzyską atmosferę, samemu sięga się do miseczek, prosi o oliwki i podaje komuś jogurt albo paprykę. Jako dodatek do wszystkiego jada się miękki, smaczny chleb.
 
Talerz za talerzem
Podczas Meze nie może zabraknąć haloumi, twardego sera koziego i owczego, który jada się świeży lub z grilla. Sosy dodawane do potraw mają gęstą konsystencję. Talattouri podobny jest do greckiego tzatziki. Tahini to sos sezamowy. Na całym Bliskim Wschodzie znany jest również bladożółty, bardzo smaczny sos houmous. Przyrządza się go z rozgniecionego grochu włoskiego, oliwy z oliwek, czosnku i pietruszki. Nie każdemu będzie za to smakować taramosalata, mocno doprawiona pasta ze zmielonych krewetek i ziemniaków. Dolmas to rodzaj greckiego dolmadhes. Z ryżu, pomidorów i pieprzu lub z ryżu i mięsa siekanego formuje się ruloniki, a potem je podsmaża. Na koniec owija się je marynowanymi liśćmi winogron. Moussaka to danie z pieca. Z mięsa siekanego doprawionego ziołami, bakłażana, a czasem także cukini i pokrojonych w plastry ziemniaków przygotowywany jest suflet. Tarty ser, który topi się podczas pieczenia, nadaje potrawie pikantny smak. Również w piecu przygotowuje się tavas. Mięso jagnięce doprawia się cebulą, winem, oliwą i ziołami, zapieka i gorące stawia na stół. Stifado to smaczna wołowina lub cielęcina (rzadziej królik), doprawiona cebulą i cynamonem. Marynowana wieprzowina to afelia. Mięso jest smażone lub pieczone i doprawione winem i kolendrą. Zdecydowanie orientalny charakter mają cypryjskie desery, najczęściej bardzo słodkie. Baklavas to ciasto francuskie z nadzieniem orzechowym, polane miodem i syropem. Rzadziej można spotkać halvas - grecki grysik. Jednak ukoronowaniem słodyczy jest loukumi - syrop winogronowy z dużą ilością cukru pudru. Całość przypomina galaretkę zmieszaną z mielonymi migdałami. Podróżujący po wyspie z pewnością zauważą stojące na skraju drogi, pomalowane na biało piece gliniane z dużym czarnym otworem. Gotuje się w nich kleftiko. Do rozgrzanego pieca wsuwa się ułożoną na blasze jagnięcinę lub wołowinę z ziemniakami. Danie piecze się w sosie własnym. Dużą sławą cieszą się od dawna cypryjskie wina. Kto preferuje wina łagodne, ma do wyboru Aphrodite, Keo Hock, Arsinoe lub White Lady. Ostatnimi laty produkuje się także wina bardziej wytrawne. Dobrej jakości są np. Graves, Claret 62 i Othello.

Pamiątki
Największą popularnością cieszą się od lat koronki z Lefkary. Już kilkaset lat temu podróżni odwiedzający Cypr powracali do domów z obrusami i serwetkami. Najsłynniejszym kupcem był Leonardo da Vinci, który jak głosi legenda nabył na Cyprze obrus na ołtarz w katedrze mediolańskiej. Sztuka zdobienia haftem tkanin liczy sobie ponad 2000 lat i wywodzi się z Asyrii. Misterne hafty powstają w Lefkarze, malowniczej wiosce górskiej na południowo-wschodnim krańcu gór Troodos. Tamtejsze kobiety i młode dziewczyny wystawiają latem krzesła przed domy i całe dnie spędzają na żmudnej pracy. Znawcy są w stanie rozpoznać we wzorach wpływy weneckie, perskie i bizantyjskie. Tysiącletnią tradycję ma również garncarstwo. W sklepach wielu miejscowości wypoczynkowych obok jaskrawo pomalowanych talerzy, waz i dzbanków, można również znaleźć oryginalne, gustowne wyroby garncarskie. Inną specjalnością tutejszych rzemieślników są wyroby ze srebra. Turyści najczęściej kupują broszki, bransoletki, łańcuszki. Polecamy także kupno okularów, złota, butów, ceramiki i wyrobów wikliniarskich. Kto przywiązuje dużą wagę do odzieży szytej na miarę, znajdzie krawca, który uszyje garnitur, koszulę lub spodnie po umiarkowanej cenie. Można również zlecić wykonanie butów lub torebki.
 
Wyciaczka na włąsną rękę wynajętym samochodem
Klasztory i kościoły w zachodniej i centralnej części gór Troodos
Limassol - klasztor Ayia Moni - klasztor Panayia Chryssorrogiatissa - Dolina Cedrów - klasztor Kykko - Kalopanagiotis - klasztor Agios Lampadistis - Pedoulas - klasztor Trooditissa - Pano Platres - Kato Platres.
Wycieczka rozpoczyna się wizytą w klasztorze Ayia Moni. Położony jest on 3 km poniżej klasztoru Chryssorrogiatissa usytuowanego na wysokości ponad 1000 m. Kościół klasztorny wybudowano w IV w. na miejscu dawnej świątyni Hery. Należy on do klasztoru Chryssorrogiatissa, do którego dotrą Państwo po krótkiej podróży.
Następnie skierują się Państwo do Doliny Cedrów z prawie 50 tysiącami tych szlachetnych drzew, która znajduje się na południowych zboczach szczytu Tripylos (1500 m). Tereny te są rezerwatem przyrody. Spotkają tu Państwo muflony (są pod ochroną), cypryjskie owce górskie z potężnymi, krętymi rogami, hodowane w pobliżu Stavrostis Psokas. Jest to jedyne miejsce na świecie, gdzie można je spotkać.
Następnie udają się Państwo przez Dolinę Cedrów aż do klasztoru Kykko, największego i najbogatszego na wyspie. Najbardziej drogocennym przedmiotem w posiadaniu klasztoru jest cudowna, sprowadzająca deszcz ikona Najświętszej Marii Panny, namalowana ponoć przez św. Apostoła Lukasza i umieszczona w wyjątkowo pięknym ikonostasie.
W centrum miejscowości Kalopanagiotis znajduje się drogowskaz, który prowadzi do klasztoru Ayios Ioannis Lampadistis. Kościół stanowi trzykopułowy kompleks z przepięknymi freskami, które w wieku XI, XIV i XV naniesione zostały na świeży jeszcze tynk.
Celem kolejnej części wyprawy jest klasztor Trooditissa w Platres, położony na wysokości 1200 m n.p.m. Poświęcony jest Maryi Matce Bożej, znanej pod nazwą Madonna Trooditissa. Najcenniejszą relikwią klasztoru jest Święty Pas obok ikony. Kobiety, które pragną urodzić dziecko, zakładają go na siebie i modlą się do Najświętszej Dziewicy.
Tu kończy się trasa wycieczki.
 
Wakacyjny słowniczek
Przydatne słowa
Nai/Malista - tak
Ohi - nie
Parakalo - proszę
Efharisto - dziękuję
Sygnomi - przepraszam
Simera - dzisiaj
Avrio - jutro
Hthes - wczoraj
 
Posiłki
Proyevma - śniadanie
Yevma - obiad
Fayito - posiłek
Nero - woda
Bira - piwo
Krasi - wino
Psomi - chleb
Kreas - mięso
Psari - ryba
Tyri - ser
Salata - sałata
Pagoto - jajko
Frouto - owoce
Kafes - kawa
Gala - mleko
Voutiro - masło
 
Powitanie/pożegnanie
Herete - witaj (formalnie)
Yiassou  - witaj (nieformalnie)
Kalimera - dzień dobry
Kalispera - dobry wieczór
Kalinihta - dobranoc
Pos ise? - Jak się masz?
Adio - do widzenia
Powrót do kraju
Wszystko dobre, co się dobrze kończy.
Przed wyjazdem z hotelu należy pamiętać o:
* wyjęciu z sejfu hotelowego zdeponowanych w nim rzeczy;
* przymocowaniu do bagażu etykietek z imieniem i nazwiskiem;
* opuszczeniu pokoju zazwyczaj do godziny 12.00, tak aby pozostawić obsłudze hotelu czas na przygotowanie pokoi dla następnych gości;
* uregulowaniu rachunku w recepcji
* sprawdzeniu godziny wyjazdu z hotelu na tablicy informacyjnej lub w niemieckiej teczce TUI "Ruckreise".
 
Przepisy celne
Dozwolony wwóz towarów wolnych od cła do Polski:
 
Wyroby tytoniowe
250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.
 
Alkohol i napoje alkoholowe
1 litr wysoko procentowego alkoholu powyżej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich lub 5 litrów piwa.
Inne towary
Rzeczy zwyczajowo traktowane jako upominki do wartości całkowitej 175 E (oboby powyżej 18l.) - w tym wyrobów spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyroby winiarskie i piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych - nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar, albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem napojów alkoholowych.

Informacje dzięki TUI Polska.

drukuj Wersja do druku